 |
 |
 |
 |
Cursus Linux |
|
|
go to : Index - Volgende |
|
|
|
|
Les 1 |
Inleiding |
|
|
|
|
|
Licentie (FDL) |
|
|
|
Linux is een Unix-achtig besturingssysteem. Als we het strikt nemen bestaat Linux alleen maar uit het hart van dit operating system (de kernel). Meestal bedoelen we met Linux de kernel en alle software die reeds geschreven werd voor die kernel. |
>
|
Duizenden programmeurs werkten gedurende jaren vrijwillig aan het besturingssysteem. Tegenwoordig worden er veel van deze mensen aangeworven bij bedrijven die met Linux bezig zijn. Zowat alle sleutelfiguren die ooit vrijwillig gewerkt hebben aan Linux zijn nu in dienst van deze bedrijven. Dit was belangrijk voor de doorbraak van Linux. |
|
Historiek (Unix) |
Het ontstaan van Unix situeert zich in de jaren '70 bij AT&T Labs, waar een systeem werd geschreven voor een mainframe. AT&T voerde een vrijgevig beleid met betrekking tot de licentierechten van de UNIX broncode ten opzichte van universiteiten en onderzoeksinstellingen. Omwille van deze beschikbaarheid is UNIX opgegaan in een reeks van besturingssystemen die niet compatibel waren met elkaar. Men kent wel twee stromingen: BSD (Berkeley Software Distribution) en SysV (AT&T). Fabrikanten zoals Sun, IBM, DEC, SCO, and HP wijzigden hun Unix variant om hun product te onderscheiden van anderen. Dit leidde gedeeltelijk tot een versplintering van Unix, maar niet in die mate als meestal aangenomen wordt. |
Schema: zie appendix |
Enkele voorbeelden van Unices die gebaseerd zijn op de AT&T code: HP-UX (Hewlett Packard), SunOS/Solaris (Sun), IRIX (Silicon Graphics), Digital Unix/Tru64 (Compaq), SCO (SCO/Caldera), AIX(IBM),... Ondertussen zijn er verschillende projecten die op de UNIX-filosofie gebaseerd zijn, maar geen AT&T broncode bevatten zoals Linux, *BSD (FreeBSD, OpenBSD, NetBSD) en GNU Hurd. |
|
Historiek (Linux) |
Linux is ontstaan toen in 1991 een Finse student, Linus Torvalds, een OS (operating system) ontwierp dat gebaseerd was op Minix.
Minix was een soort baby-Unix, geschreven door Andy Tanenbaum, hoogleraar aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.
Het Minix-systeem was bedoeld om studenten met een OS vertrouwd te maken.
Linus zocht een oplossing voor een technisch probleem. De computer van zijn universiteit kon niet meer dan 16 gebruikers tegelijk aan.
Wat Linus deed was van grond af aan (maar op basis van zijn kennis van Minix) een nieuw OS schrijven.
|
 |
Linux bleek de uitkomst voor de computeraars die zelf wilden programmeren.
Ze konden, omdat de source code vrij te verkrijgen was, zelf aanpassingen maken.
Ondertussen is Linux aanvaard bij systeembouwers zoals IBM, Dell en Compaq als alternatief OS. |
|
Kernel |
De kernel is het hart van een OS. Het is een stuk software dat de hardware beheerd (oa. geheugenbeheer, processcommunicatie, processorbeheer,...).
De linuxkernel is met broncode vrij verkrijgbaar op www.kernel.org. |
|
Distributies |
Een distributie wordt gemaakt door een bedrijf of een groep personen die een installatieprogramma, de linuxkernel en bijhorende software op een informatiedrager (CD, DVD, internet) plaatst.
|
Enkele voorbeelden:
- RedHat: de meest gekende distributie. Het is Amerikaans van oorsprong, maar wordt ook vaak in Europa en Azië gebruikt
- Mandrake: Frans van oorsprong. Deze distributie is vooral gericht op gebruiksvriendelijkhei
- SuSE: een Duitste versie van linux die populair is in Europa
- TurboLinux: Aziatische distributie
- Caldera: Eigenaar van SCO, en maker van oa. DR-DOS
- Debian: gemaakt door vrijwilliger
- Slackware: gelijkaardig met Debian
- Yellow Dog: Linux voor de Mac
|
 |
*BSD |
Vaak hoort men in linux nieuwsgroepen ook de namen van FreeBSD, OpenBSD en NetBSD vallen. De *BSD's zijn net zoals linux vrij verkrijgbaar. Vaak is het verschil met een linuxsysteem heel klein omdat de *BSD's gebruik maken van dezelfde programma's ( de kernel is het enige grote verschil tussen deze twee systemen). |
- FreeBSD: gemaakt om als snelle server te dienen
- NetBSD: gemaakt om op zoveel mogelijk verschillende systeemarchitecturen te draaien
- OpenBSD: op een bepaald moment afgesplitst vanuit NetBSD na een "flamewar" tussen de NetBSD ontwikkelaars en Theo De Raadt. Deze laatste heeft dan OpenBSD opgericht, dat vooral gemaakt is met "security" in gedachte
|
|
GNU |
De commercialisering van UNIX stootte een zekere Richard Stallman zozeer tegen de borst dat hij besloot actie te ondernemen. Met de typisch Amerikaanse mengeling van naïviteit en dadendrang richtte hij in 1984 de "Free Software Foundation" op. Hij schreef samen met zijn geestesgenoten software die op praktisch elke Unix kon draaien.
GNU, wat staat voor "Gnu is Not Unix", is de verzamelnaam van deze Unix-software. Toen de GNU programma's vervolledigd waren moest er nog een kernel worden geschreven om een volwaardig UNIX systeem te hebben. De GNU Hurd kernel was hiervoor bedoeld maar deze is nooit afgeraakt. De Linuxkernel kwam net op het juiste moment om deze leegte op te vullen. |
|
GPL / BSD licenties |
Linux wordt beschermd door de GNU Public License (GPL). Hoofdzakelijk houdt de GPL in dat de broncode van Linux altijd vrij beschikbaar moet zijn. Iedereen kan aanpassingen maken, maar de broncode van deze aanpassingen moeten ook vrij beschikbaar blijven.
Linux is niet enkel "free" in de zin van "free beer" (gratis), maar ook als "free speech" (vrij).
BSD (Berkeley) is een andere open source licentie. Deze stelt dat iedereen de broncode mag nemen en eventueel gebruiken in commerciële software zonder de aanpassingen terug te geven aan de "gemeenschap". (een voorbeeld hiervan is het gebruik van BSD code voor de TCP/IP implementatie in Windows). |
|
Kenmerken van Linux |
Stabiliteit |
Linux is veel stabieler dan Windows. Ook in Linux kan een programma vastlopen, maar het zal niet je hele besturingssysteem vellen. Er zijn veel mensen die Linux maanden en zelfs jaren draaiende houden op hun PC zonder één enkele reboot. |
|
Prijs |
Naast het feit dat je Linux gratis kan downloaden of kopiëren kan je voor weinig geld een distributie aanschaffen. Je krijgt dan één of meerdere cd's boordevol software. Opmerking: uiteraard hebben veel mensen Windows illegaal gekopieerd maar in het geval van Linux is dit 100% legaal. |
|
Open Source |
Hier draait alles om bij Linux. Ben je een programmeur en wil je de software aan je noden aanpassen, geen probleem. Je hebt toegang tot de broncode. Nadien moet je natuurlijk op jouw beurt de code ter beschikking stellen voor anderen. Door het systeem van open source kunnen bugs heel snel opgespoord worden, tenslotte mag iedereen aan de software werken. |
|
Multi-Tasking Multi-User |
Linux is een multi-tasking en multi-user besturingssysteem. Terwijl je een groot document afprint, een cd schrijft en een DVD afspeelt zal Linux niet gaan vertragen. Er kunnen ook meerdere gebruikers terzelfdertijd van één computer gebruik maken. De configuratie- en persoonlijke bestanden staan per gebruiker in een eigen directory. |
|
Platform onafhankelijk |
Linux is portable. Dit houd in dat Linux werkt op PC's, Apple Macintosh, Sun werkstations, Alpha computers, |
|
Scalable |
Het toepassingsgebied is enorm uitgebreid. Linux draait van van handhelds (zie figuur van agenda), mainframes (zie figuur van de IBM z/900) tot op je PC. |
 |
|
Wat doe je ermee? |
De mogelijkheden van Linux zijn onbeperkt. Je kan de hele configuratie van jouw PC volledig zelf instellen. Je verkrijgt de totale controle over jouw pc met de daarop draaiende software.
Je kan Linux gebruiken in de commandline mode zoals de meeste wel kennen uit het DOS-tijdperk of in een grafische omgeving zoals in Windows (verder dan dat gaat de vergelijking tussen beide systemen niet op).
Je kan Linux gebruiken als web-, proxy-, mail- of DNS-server. Of gewoon als kleine server voor je LAN-netwerkje thuis met daarop een print- en bestandsdeling. |
|
Wie kan linux gebruiken? |
Grote bedrijven |
Bij de grote bedrijven is Linux reeds ingeburgerd. Dit is normaal, daar er sprake is van grote netwerken (met bijhorende servers) en het ook daar is dat Linux zich opperbest voelt. Vaak maken deze bedrijven eveneens gebruik van Unix. |
|
KMO's |
Ook kleine en middelgrote ondernemingen zijn gebaat bij het gebruik van Linux. Zij kunnen het zich dikwijls niet permitteren software te draaien zonder de nodige licenties. Dit betekent vaak een grote kost. Het brengt eveneens met zich mee dat de software niet regelmatig upgedate wordt. Voor hen kan Linux een grote besparing betekenen. |
|
Thuisgebruikers |
Daar de thuisgebruiker zelf een echte allroundgebruiker is van de PC moet iedereen voor zichzelf uitmaken of Linux voor hem/haar nuttig is. Voor sommige zaken kan je niets doen met Windows maar het omgekeerde is ook waar. |
|
Fun & informatief |
- www.slashdot.com (discussiegroep)
- www.linux.com (linux info)
- www.linuxdoc.org (handleidingen)
- www.freshmeat.net (software)
- www.userfriendly.org (cartoon)
- www.linuxbelgium.net (startpagina)
|
- ww.deja.com (nieuwsgroepen)
- www.linux.org (linux info)
- ww.mandrake.com
- www.redhat.com
- www.ibm.com/linux
- www.linuxdevices.com Alain
|
|
|
|
Index - Volgende |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|